TEMAT: Perun a Swaróg

Perun a Swaróg 7 lata 7 miesiąc temu #834

  • Stau
  • Stau Avatar
  • Offline
  • Użytkownik
  • Posty: 3
Witam,

Zastanawia mnie kwestia dwóch bóstw słowiańskich - Peruna i Swaroga. Czytałem na ten temat u Gieysztora, Strzelczyka i Szyjewskiego. W każdym razie efekt jest taki, że nie potrafię dojść do jasnych wniosków.

W skrócie wygląda sprawa tak:

Szyjewski przedstawia mit kosmologiczny jako dzieło Welesa (chtonicznego) i Peruna (uranicznego). Pojawia się jednak wątek Swaroga - domniemanego przez niektórych boga wszystkich bogów (oczywiście tzw. bezczynnego). Swaróg - bóg Słońce - kowal, który wykuwa niebo i inne atrybuty (np. broń), a następnie znika, a działają w jego imieniu pośrednie bóstwa. Zwolennicy tej hipotezy podają źródło Helmolda "każdy z nich (tj. bogów) jest znamienitszy, im bliższy owemu bogu bogów".

Gieysztor (dużo wcześniej) kwestionował tę hipotezę pisząc, iż "należy powątpiewać, że Swaróg był owym bogiem w niebie rozkazującym pozostałym". Autor "Mitologii" podkreśla za to często główną i ważną rolę Peruna.

Jeszcze inaczej klasyk Łowmiański, który próbował "decentralizować" bóstwa [tzn. wg niego każda grupa Słowian miała inny typ wierzeń] - uznawał, że "oba bóstwa są różnymi transformacjami tego samego bóstwa pierwotnego - nieba" (a więc mowa tutaj o uprzednim kulcie nieba materialnego - tzw. prototeizm). Autor "Początków Polski" twierdził, że dla Słowian połabskich najwyższym bóstwem był Swaróg ("bóg nieba" - określenie H.Ł.), dla Słowian wschodnich - Perun ("bóg błyskawic"), a dla Słowian południowych (najpierw Perun, jako starszy [Antowie i Sklawinowie], a potem dopiero wyparł go kult Swaroga [Serbowie, Chorwaci].

Jak zatem jest z tym pojęciem boga najwyższego? Jakie macie zdanie (argumenty za którąś z tez) na ten temat? Można mówić w przypadku Słowian o gradacji (podobnie jak w antycznych wierzeniach)? U Bałtów przykładowo najwyższy Dievas (bóg nieba) pozostawił świat, aby Perkunas (bóg gromu) mógł się zająć zmaganiom o jego kształt i ład. Szyjewski jednak uważa, że w przypadku Słowian nie może być analogii, gdyż Perun to "suwerenny bóg nieba".

Sprawa jest zagmatwana mocno. Czytałem artykuł na RW o Swarogu, ale nie znalazłem komentarza autora na ten temat. Na koniec dodam tylko, że Prokopiusz pisząc o Słowianach południowych wspomniał, iż "jeden tylko bóg, twórca błyskawicy, jest panem całego świata"...

Reasumując - może ktoś bardziej zorientowany ode mnie zna jakieś argumenty, które by kazały bogów układać wg wspomnianej już gradacji bądź w ciągu linearnym. Wiadomo przecież, że oba bóstwa były czczone na całej słowiańszczyźnie (toponimy) - jakie zatem między niby zachodziły relacje???

Pozdrawiam.
Administrator wyłączył możliwość publicznego pisania postów.

Perun a Swaróg 7 lata 7 miesiąc temu #2092

  • Stau
  • Stau Avatar
  • Offline
  • Użytkownik
  • Posty: 3
Witam,

Zastanawia mnie kwestia dwóch bóstw słowiańskich - Peruna i Swaroga. Czytałem na ten temat u Gieysztora, Strzelczyka i Szyjewskiego. W każdym razie efekt jest taki, że nie potrafię dojść do jasnych wniosków.

W skrócie wygląda sprawa tak:

Szyjewski przedstawia mit kosmologiczny jako dzieło Welesa (chtonicznego) i Peruna (uranicznego). Pojawia się jednak wątek Swaroga - domniemanego przez niektórych boga wszystkich bogów (oczywiście tzw. bezczynnego). Swaróg - bóg Słońce - kowal, który wykuwa niebo i inne atrybuty (np. broń), a następnie znika, a działają w jego imieniu pośrednie bóstwa. Zwolennicy tej hipotezy podają źródło Helmolda "każdy z nich (tj. bogów) jest znamienitszy, im bliższy owemu bogu bogów".

Gieysztor (dużo wcześniej) kwestionował tę hipotezę pisząc, iż "należy powątpiewać, że Swaróg był owym bogiem w niebie rozkazującym pozostałym". Autor "Mitologii" podkreśla za to często główną i ważną rolę Peruna.

Jeszcze inaczej klasyk Łowmiański, który próbował "decentralizować" bóstwa [tzn. wg niego każda grupa Słowian miała inny typ wierzeń] - uznawał, że "oba bóstwa są różnymi transformacjami tego samego bóstwa pierwotnego - nieba" (a więc mowa tutaj o uprzednim kulcie nieba materialnego - tzw. prototeizm). Autor "Początków Polski" twierdził, że dla Słowian połabskich najwyższym bóstwem był Swaróg ("bóg nieba" - określenie H.Ł.), dla Słowian wschodnich - Perun ("bóg błyskawic"), a dla Słowian południowych (najpierw Perun, jako starszy [Antowie i Sklawinowie], a potem dopiero wyparł go kult Swaroga [Serbowie, Chorwaci].

Jak zatem jest z tym pojęciem boga najwyższego? Jakie macie zdanie (argumenty za którąś z tez) na ten temat? Można mówić w przypadku Słowian o gradacji (podobnie jak w antycznych wierzeniach)? U Bałtów przykładowo najwyższy Dievas (bóg nieba) pozostawił świat, aby Perkunas (bóg gromu) mógł się zająć zmaganiom o jego kształt i ład. Szyjewski jednak uważa, że w przypadku Słowian nie może być analogii, gdyż Perun to "suwerenny bóg nieba".

Sprawa jest zagmatwana mocno. Czytałem artykuł na RW o Swarogu, ale nie znalazłem komentarza autora na ten temat. Na koniec dodam tylko, że Prokopiusz pisząc o Słowianach południowych wspomniał, iż "jeden tylko bóg, twórca błyskawicy, jest panem całego świata"...

Reasumując - może ktoś bardziej zorientowany ode mnie zna jakieś argumenty, które by kazały bogów układać wg wspomnianej już gradacji bądź w ciągu linearnym. Wiadomo przecież, że oba bóstwa były czczone na całej słowiańszczyźnie (toponimy) - jakie zatem między niby zachodziły relacje???

Pozdrawiam.
Administrator wyłączył możliwość publicznego pisania postów.

Perun a Swaróg 7 lata 7 miesiąc temu #2205

Stau napisał:
Jak zatem jest z tym pojęciem boga najwyższego? Jakie macie zdanie

Bogiem najwyższym dla każdego człowieka, jest ten w którego akurat wierzy i który jest jego przewodnikiem.
Druga sprawa to taka, że w religii politeistycznej niekoniecznie musi występować jakiś jeden Bóg najwyższy.
Co do sprawy Swaroga to pełni on funkcję kowala, która jest związana ze sferą chtoniczną. Swarożycowi poświęcony był czarny koń, co też może wskazywać na chtoniczny charakter Swarożyca. Słowo swarga na oznaczenie nieba nie występuje w językach słowiańskich. Stąd myślę, że Swaróg raczej nie jest pierwotnym Bogiem nieba.
Polecam Ci przeszukać stronę forum RBI. Jest tam dużo tematów dotyczących panteonu.
Administrator wyłączył możliwość publicznego pisania postów.

Perun a Swaróg 7 lata 7 miesiąc temu #2240

  • Sąsiad
  • Sąsiad Avatar
  • Offline
  • Użytkownik
  • Posty: 11
Cóż, mnie uczono historii zgodnie z wizją p. Łowmiańskiego, tzn. że każda grupa Słowian miała swój kult, co jest raczej logiczne. Wątpię aby w tamtych czasach tak rozliczna grupa etniczna mogła swobodnie przekazywać sobie prawdy swej wiary.
Administrator wyłączył możliwość publicznego pisania postów.

Perun a Swaróg 7 lata 6 miesiąc temu #2244

W politeizmie nie powinno się mówić o bogu najwyższym. Mamy tu raczej do czynienia z bogami starszymi i młodszymi. Bóg najwyższy sugeruje jego najwyższą wagę jednak gdyby zabrakło któregoś z Bogów świat nie mógłby istnieć. Bogowie są w moim pojęciu związani i muszą ze sobą oddziaływać/współpracować by świat mógł trwać.

Dla mnie Swaróg jest Bogiem Nieba i ognia niebieskiego. Perun jest Bogiem ognia pośredniczącego między niebem a ziemią, jest przy tym wojownikiem - Swarót jest twórcą, kowalem.
Само слога Славjанa спашава - Свуда пођи, својој кући дођи.
Administrator wyłączył możliwość publicznego pisania postów.

Perun a Swaróg 7 lata 6 miesiąc temu #2255

  • Sąsiad
  • Sąsiad Avatar
  • Offline
  • Użytkownik
  • Posty: 11
Jestem tutaj poniekad po to, zeby poszerzyc swa wiedze na temat wierzen slowianskich, stad moje pytanie - Czy w slowianszczyznie nie ma takiego swoistego Zeusa? (Przepraszam za to porownanie) Opiekuna i swoistego nadzorcy?
Administrator wyłączył możliwość publicznego pisania postów.

Logowanie

Najbliższe święto

Szczodre gody 23.12.2017 20:00 35 Dni Szczodre gody
1996-2017 Rodzima Wiara
ontwerp en implementering: α CMa Σείριος