Córki bogini Mokosz – kim były w mitologii słowiańskiej?

„Córki bogini Mokosz” nie są nazwą postaci ani grupy znanej z mitologii słowiańskiej. To tytuł debiutanckiej powieści fantasy Elwiry Dresler-Janik, otwierającej cykl „Leszygród”. Książka wykorzystuje motywy słowiańskich wierzeń, ale przedstawione w niej bohaterki i wydarzenia są autorską kreacją literacką.

Kim jest Mokosz w mitologii słowiańskiej?

Mokosz należy do najważniejszych żeńskich postaci kojarzonych z mitologią słowiańską. Łączono ją przede wszystkim z ziemią, płodnością, losem oraz kobiecą pracą. Jej imię pojawia się w źródłach dotyczących kultu bóstw czczonych na Rusi, choć wiedza o dawnych wierzeniach słowiańskich jest fragmentaryczna i nie tworzy jednego, zachowanego systemu mitologicznego.

Nie ma jednak wiarygodnych, kanonicznych przekazów o grupie określanej jako „córki Mokosz”. Takie sformułowanie nie opisuje zapomnianych bohaterek podań ludowych, lecz odsyła do konkretnej powieści.

O czym jest książka „Córki bogini Mokosz”?

Fabuła przenosi czytelnika do fikcyjnego Leszygrodu. Opowiada o losach pięciorga rodzeństwa, którego dzieciństwo zostaje naznaczone biedą, przemocą i rodzinnymi tragediami. Po śmierci matki najmłodsza, niewidoma córka pozostaje pod opieką starszego rodzeństwa. Z czasem drogi braci i sióstr się rozchodzą, między innymi wtedy, gdy najstarsza córka zostaje sprzedana żercy na służbę bogini Mokosz. Później rodzeństwo musi ponownie połączyć siły.

Najważniejsze różnice między mitologicznym kontekstem a światem powieści wyglądają następująco:

• Mokosz – słowiańska bogini łączona z ziemią, płodnością i losem.
• „Córki bogini Mokosz” – debiutancka powieść fantasy Elwiry Dresler-Janik.
• Leszygród – fikcyjny świat przedstawiony, należący do cyklu o tym samym tytule.
• Bohaterowie książki – postacie stworzone przez autorkę, a nie osoby znane z historycznych podań.

W powieści pojawiają się także inne elementy kojarzone ze słowiańszczyzną, między innymi bóstwa, upiory, żercy, topielice i obrzędowe motywy. Nie oznacza to jednak, że książka rekonstruuje dawne wierzenia. Jest mroczną fantastyką inspirowaną słowiańską mitologią, a nie opracowaniem historycznym lub religioznawczym.

Czy „córki Mokosz” istniały w mitologii słowiańskiej?

Nie. W zachowanych źródłach nie funkcjonuje kanoniczny motyw „córek Mokosz” jako określonej grupy mitycznej. Nazwa wynika z fabuły i tytułu powieści Elwiry Dresler-Janik. Dlatego książkę można traktować jako literacką interpretację słowiańskich motywów, ale nie jako źródło wiedzy o tym, jakie postacie rzeczywiście występowały w dawnych wierzeniach.