W ile dni Bóg stworzył świat?

Biblia mówi o sześciu dniach stworzenia, ale nie oznacza to koniecznie sześciu dób, czyli 144 godzin. W Księdze Rodzaju „dzień” pełni funkcję literackiej i teologicznej ramy opisu. Ma ukazać porządek oraz celowość dzieła Boga, a nie podać techniczny czas trwania procesu.

Co oznacza sześć dni stworzenia?

Księga Rodzaju rozpoczyna się słowami: „Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię”. Biblia nie podaje daty tego początku ani nie opisuje stworzenia jako kroniki naukowej. Przedstawia je w formie uporządkowanej narracji, z podziałem na sześć dni i następujący po nich dzień odpoczynku.

W tym kontekście słowo „dzień” nie musi oznaczać doby trwającej dokładnie 24 godziny. Jego znaczenie zależy od kontekstu. W jednym miejscu może oznaczać część doby, w innym cały okres. Sam opis biblijny nazywa także cały etap stworzenia „dniem” w szerszym sensie. Dlatego odpowiedź na pytanie „w ile dni Bóg stworzył świat?” brzmi: Księga Rodzaju mówi o sześciu dniach, lecz nie określa ich jako sześciu ziemskich dób.

Jak Biblia przedstawia porządek stworzenia?

Narracja z pierwszego rozdziału Księgi Rodzaju ukazuje przejście od bezładu i pustki do świata uporządkowanego, zamieszkanego przez rośliny, zwierzęta i człowieka:

Ta kolejność ma znaczenie przede wszystkim teologiczne. Pokazuje, że stworzenie nie jest chaosem, lecz uporządkowaną rzeczywistością zależną od Stwórcy. Nie należy jednak traktować tej tabeli jak chronologii naukowej albo szczegółowego zapisu mechanizmów fizycznych.

Dlaczego sześć dni nie musi oznaczać 144 godzin?

Literalizm utożsamia każde użycie słowa „dzień” z dobą trwającą 24 godziny. Egzegeza, czyli krytyczna i teologiczna interpretacja tekstu biblijnego, bierze pod uwagę język, gatunek literacki, kontekst oraz sposób myślenia autora. Z tego powodu sens dosłowny nie jest tym samym co pierwsze, potoczne odczytanie każdego słowa.

Na literalne rozumienie sześciu dób nie pozwalają między innymi następujące elementy tekstu:

• Wieloznaczność słowa „dzień” – w Biblii może ono oznaczać zarówno część doby, jak i dłuższy okres. W opisie stworzenia dzień zostaje też zestawiony ze światłością, podczas gdy noc oznacza ciemność.
• Inny charakter dnia siódmego – przy szóstym dniu pojawia się formuła o wieczorze i poranku, natomiast przy dniu siódmym nie ma takiego zakończenia. Tekst przedstawia odpoczynek Boga jako rzeczywistość trwającą.
• Światłość przed ciałami niebieskimi – światłość pojawia się w pierwszym dniu, a Słońce, Księżyc i gwiazdy zostają wymienione dopiero przy dniu czwartym. Odczytanie kronikarskie wymagałoby tu dodatkowych założeń, których sam tekst nie podaje.
• Antropomorficzny język – Biblia mówi, że Bóg „pracował”, „ukończył” dzieło i „odpoczął”, a także że stwarzał przez słowo. Nie oznacza to, że Bóg męczył się jak człowiek. Jest to sposób mówienia o działaniu Boga przy pomocy obrazów zrozumiałych dla ludzi.

Już św. Augustyn, żyjący w latach 354–430, dopuszczał możliwość, że Bóg stworzył wszystko jednym aktem, a podział na dni jest sposobem przedstawienia tego dzieła. Nie uważał takiej interpretacji za porzucenie sensu dosłownego. Sens wyrazowy trzeba bowiem odczytywać z całego tekstu, a nie przypisywać słowom jedno znaczenie niezależnie od kontekstu.

Jak rozumieć opis stworzenia w relacji wiary i nauki?

Biblia nie jest podręcznikiem astrofizyki, geologii ani biologii. Jej opis stworzenia przekazuje przede wszystkim prawdę o tym, że świat nie jest samowystarczalny, lecz zależy od Boga. Podkreśla także dobro stworzenia, jego uporządkowanie oraz szczególne miejsce człowieka.

Takie odczytanie nie wymaga przedstawiania wiary i nauki jako przeciwników. Nauka pyta o mechanizmy i procesy zachodzące w świecie, natomiast Księga Rodzaju odpowiada na pytania o sens, źródło i zależność stworzenia od Boga. Fundamentalistyczne utożsamienie sześciu dni z 144 godzinami może przesłonić główne przesłanie tekstu.

Odpoczynek Boga w dniu siódmym nie opisuje zmęczenia Stwórcy. Wskazuje raczej, że dzieło stworzenia jest uporządkowane i spełnione, a czas oraz świat nie są bogami, lecz rzeczywistością zależną od Boga. Dlatego sześć dni należy rozumieć przede wszystkim jako biblijną formę ukazania sensu stworzenia, a nie jako precyzyjną miarę jego trwania.