Co oznacza Wniebowstąpienie Pańskie?

Wniebowstąpienie Pańskie to uroczystość upamiętniająca powrót Jezusa Chrystusa do Ojca po zmartwychwstaniu. Nie oznacza ono odejścia Jezusa w sensie opuszczenia ludzi, lecz zakończenie Jego widzialnej obecności i rozpoczęcie nowego sposobu obecności – w Duchu Świętym, Kościele i sakramentach.

Jakie znaczenie ma Wniebowstąpienie Pańskie?

Jezus wstąpił do nieba jako prawdziwy Bóg i prawdziwy człowiek. Jako Syn Boży nie musiał „wracać” do nieba, ponieważ odwiecznie pozostaje z Ojcem. Wniebowstąpienie oznacza więc przede wszystkim wywyższenie Jego ludzkiej natury oraz powrót Człowieka do Ojca.

W języku wiary wydarzenie to oznacza także zasiadanie Chrystusa po prawicy Boga. Nie chodzi o miejsce w sensie fizycznym, lecz o obraz pełni chwały, władzy i królewskiego panowania. Jezus zostaje ukazany jako Pan całego stworzenia i Głowa Kościoła.

Teologiczne znaczenie uroczystości można ująć w kilku powiązanych ze sobą prawdach:

• Intronizacja Chrystusa – Jezus zostaje wywyższony i ukazany jako Król oraz Pan całego stworzenia.
• Wywyższenie natury ludzkiej – w Chrystusie człowiek zostaje wprowadzony w szczególną więź z Ojcem i otrzymuje nadzieję udziału w chwale nieba.
• Przygotowanie na zesłanie Ducha Świętego – odejście Jezusa otwiera drogę do nowej obecności Boga pośród wierzących.
• Zapowiedź powtórnego przyjścia – aniołowie mówią apostołom, że Jezus przyjdzie ponownie, tak jak został wzięty do nieba.

W Ewangelii według św. Jana Jezus wyjaśnia uczniom, że Jego odejście jest dla nich pożyteczne, ponieważ po nim otrzymają Ducha Świętego. Wniebowstąpienie nie jest zatem końcem misji Chrystusa, lecz przejściem do kolejnego etapu działania Boga w historii.

Jak Pismo Święte opisuje to wydarzenie?

Ewangeliści przekazują o Wniebowstąpieniu niewiele szczegółów. Święty Mateusz nie opisuje go wprost. Święty Marek wspomina krótko, że po rozmowie z uczniami Jezus został wzięty do nieba. Święty Łukasz pisze, że Jezus wyprowadził uczniów w kierunku Betanii, błogosławił ich, a następnie został uniesiony do nieba.

Najpełniejszy opis znajduje się w Dziejach Apostolskich (Dz 1, 1–11). Według tej relacji Jezus po swoim zmartwychwstaniu ukazywał się uczniom przez czterdzieści dni i mówił o królestwie Bożym. Następnie, na Górze Oliwnej, uniósł się w górę, a obłok zabrał Go sprzed oczu apostołów.

Góra Oliwna ma w tym opisie znaczenie symboliczne. To miejsce związane z modlitwą Jezusa przed męką i początkiem Jego drogi krzyżowej staje się także miejscem rozpoczęcia Jego chwały. Obłok natomiast w Piśmie Świętym często wskazuje na obecność i działanie Boga, a nie tylko na zjawisko atmosferyczne.

Liczba czterdziestu dni ma znaczenie biblijne i może wskazywać na czas przygotowania, próby oraz dojrzewania do określonej misji. Nie należy jednak bez zastrzeżeń traktować jej jako współczesnego, ścisłego zapisu chronologicznego. W centrum przekazu znajduje się sens wydarzenia: Jezus powrócił do Ojca, a uczniowie otrzymali zadanie głoszenia Ewangelii w mocy Ducha Świętego.

Kiedy obchodzimy tę uroczystość?

Tradycyjnie Wniebowstąpienie Pańskie przypadało w czwartek, czterdzieści dni po Niedzieli Zmartwychwstania. W Polsce uroczystość przeniesiono na VII Niedzielę Wielkanocną. Decyzję w tej sprawie podjęto w 2003 roku, a zmiana zaczęła obowiązywać od 2004 roku. Niedzielny termin ułatwia większej liczbie wiernych udział w liturgii.

W Polsce jest to uroczystość nakazana. Ponieważ obchodzimy ją w niedzielę, uczestnictwo we Mszy Świętej łączy się także z obowiązkiem niedzielnym. Liturgia ma charakter radosny, ponieważ celebruje nie tylko odejście Jezusa, lecz przede wszystkim Jego zwycięstwo, królewskie wywyższenie i nadzieję zbawienia człowieka.

Najważniejsza różnica między tradycyjnym a obecnym terminem obchodów wygląda tak:

• Czwartek – pierwotny termin, przypadający czterdzieści dni po Zmartwychwstaniu.
• Niedziela – termin obecnie stosowany w Polsce, przypadający w VII Niedzielę Wielkanocną.

Jak Jezus może być nieobecny i jednocześnie pozostać z nami?

Po Wniebowstąpieniu Jezus nie jest już obecny w taki sposób jak przed śmiercią i zmartwychwstaniem, gdy uczniowie mogli widzieć Go i rozmawiać z Nim jako z człowiekiem. Pozostaje jednak obecny w Duchu Świętym, który działa w Kościele, prowadzi wierzących i umacnia ich do dawania świadectwa.

Obietnica „A oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni, aż do skończenia świata” nie przeczy opisowi odejścia Jezusa. Wskazuje na zmianę sposobu obecności. Chrystus pozostaje z człowiekiem przez swoją łaskę, słowo, wspólnotę Kościoła i sakramenty. Dlatego Wniebowstąpienie nie jest świętem rozłąki pozbawionej nadziei, lecz świętem obecności przemienionej.

Trzeba też odróżnić dwa podobne terminy. Wniebowstąpienie dotyczy Jezusa, który wstępuje do Ojca własną mocą. Wniebowzięcie odnosi się do Maryi, która zostaje wzięta do nieba przez Boga. Różnica wskazuje na odmienny charakter obu wydarzeń.

Wniebowstąpienie Pańskie przypomina więc, że celem ludzkiego życia nie jest zamknięcie się w tym, co doczesne. W Chrystusie natura ludzka została wywyższona, a wierzący otrzymali nadzieję, że droga Jezusa jest także obietnicą ich przyszłego udziału w chwale Boga.