Co to jest namaszczenie chorych? Znaczenie i przebieg sakramentu

Namaszczenie chorych to sakrament uzdrowienia i umocnienia dla osób żyjących, które zmagają się z poważną chorobą, podeszłym wiekiem lub niebezpieczną sytuacją zdrowotną. Nie jest przeznaczony wyłącznie dla umierających. Ma przynieść łaskę Ducha Świętego, pokój, odwagę i siłę potrzebną w cierpieniu.

Czym jest namaszczenie chorych?

W sakramencie namaszczenia chorych kapłan modli się za chorego i namaszcza jego czoło oraz dłonie olejem. Kościół poleca w ten sposób chorego Chrystusowi, prosząc o umocnienie, a także o uzdrowienie, jeśli jest ono pożyteczne dla jego zbawienia.

Namaszczenie chorych bywa nazywane „ostatnim namaszczeniem”, ale to określenie może prowadzić do błędnego wniosku, że sakrament jest zarezerwowany dla osób umierających. Zgodnie z nauczaniem Kościoła jest to sakrament dla żyjących, którzy potrzebują duchowego wsparcia w ciężkiej chorobie, osłabieniu związanym ze starością albo przed poważną operacją.

Co daje sakrament namaszczenia chorych?

Katechizm Kościoła Katolickiego wskazuje, że pierwszą łaską tego sakramentu jest **umocnienie, pokój i odwaga** potrzebne do przeżywania ciężkiej choroby lub niedołęstwa starości. Łaska Ducha Świętego obejmuje całego człowieka, dlatego sakrament dotyczy zarówno jego życia duchowego, jak i sposobu przeżywania cierpienia.

Namaszczenie pomaga choremu umocnić ufność w Bogu, przeciwstawić się lękowi i pokusom oraz zjednoczyć własne cierpienie z cierpieniem Chrystusa. Nie oznacza to obietnicy fizycznego uzdrowienia w każdym przypadku. Kościół modli się o zdrowie, jeśli jest ono dobre dla chorego, ale istotą sakramentu pozostaje umocnienie i pomoc w drodze zbawienia.

Według KKK 1522 osoba chora może także przyczyniać się przez swoje cierpienie do uświęcenia Kościoła i dobra innych ludzi. Dlatego namaszczenie nie jest wyłącznie prywatnym obrzędem związanym ze stanem zdrowia. Ma również wymiar wspólnotowy, a modlitwa bliskich przy łóżku chorego może stać się ważnym elementem przygotowania.

Kto i kiedy może przyjąć namaszczenie chorych?

Podstawowym kryterium nie jest sam wiek, lecz poważny stan zdrowia lub związane ze starością osłabienie. Kodeks Prawa Kanonicznego wskazuje, że sakramentu można udzielić wiernemu, którego życie jest zagrożone z powodu choroby lub podeszłego wieku.

W praktyce o przyjęcie sakramentu można poprosić w szczególności w takich sytuacjach:

• Poważna choroba – gdy jej przebieg powoduje realne zagrożenie życia albo znaczne osłabienie organizmu.
• Podeszły wiek – także wtedy, gdy nie rozpoznano konkretnej ciężkiej choroby, ale siły osoby starszej wyraźnie słabną.
• Poważna operacja – jeśli przyczyną zabiegu jest niebezpieczna choroba, namaszczenie może zostać udzielone przed operacją.
• Pogorszenie stanu zdrowia – sakrament można powtórzyć, gdy chory po wyzdrowieniu ponownie ciężko zachoruje albo gdy podczas tej samej choroby niebezpieczeństwo stanie się poważniejsze.

Odpowiednio przygotowane dzieci również mogą przyjąć namaszczenie, jeśli osiągnęły taki poziom rozwoju, że sakrament może być dla nich duchowym umocnieniem. W przypadku osoby nieprzytomnej kapłan może udzielić sakramentu, jeżeli istnieje uzasadnione prawdopodobieństwo, że jako wierząca poprosiłaby o niego, gdyby była przytomna.

Przyjęcie sakramentu powinno być związane z właściwym przygotowaniem i wewnętrznym usposobieniem. W normalnych warunkach oznacza to także stan łaski uświęcającej, dlatego przed namaszczeniem warto skorzystać z sakramentu pokuty, jeśli pozwala na to stan chorego.

Namaszczenie chorych różni się także od wiatyku. Wiatyk jest Komunią Świętą przyjmowaną przez osobę, która znajduje się w obliczu śmierci, jako pokarm na ostatnią drogę. Namaszczenie może być udzielone wcześniej, podczas ciężkiej choroby, i nie jest równoznaczne z wiatykiem.

Jak wezwać kapłana do chorego?

O wizytę kapłana można poprosić bez czekania do ostatniej chwili. Wcześniejszy kontakt ułatwia choremu spokojne przygotowanie, spowiedź i świadome uczestnictwo w modlitwie. W zależności od miejsca pobytu należy skorzystać z jednego z poniższych sposobów:

• Parafia – zgłoś chorego w kancelarii parafialnej, zakrystii albo telefonicznie, ustalając termin wizyty w domu.
• Szpital – poproś personel o kontakt z kapelanem szpitalnym lub skontaktuj się z nim bezpośrednio.
• Planowany pobyt w szpitalu – przed poważnym leczeniem lub operacją można poprosić o sakrament w swojej parafii, a jeśli nie jest to możliwe, zwrócić się do kapelana.
• Nagłe zagrożenie życia – skontaktuj się z parafią i wyraźnie zaznacz, że potrzebna jest pilna posługa sakramentalna.

Jeżeli chory stracił przytomność, również należy poinformować kapłana o jego stanie oraz o tym, czy był osobą wierzącą i czy wcześniej wyrażał wolę przyjęcia sakramentów. Umarłej osobie nie udziela się już sakramentu, dlatego w sytuacji zagrożenia życia nie należy zwlekać z wezwaniem księdza.

Namaszczenie chorych jest wyrazem zaufania Bogu i prośbą o siłę w czasie choroby lub starości. Nie trzeba czekać na agonię. Właściwy moment to czas, gdy człowiek potrzebuje duchowego umocnienia i może, na ile pozwala mu stan zdrowia, świadomie przyjąć pomoc Kościoła.