Święta i obrzędy

Kościelne święta nakazane przypadające poza niedzielą – lista

Napisał(a) 3 min czytania
Złoty ołtarz w zabytkowej katedrze z płonącą świecą na pierwszym planie, tworzący atmosferę skupienia i religijnej powagi.

W Polsce obowiązuje 9 świąt nakazanych, wliczając wszystkie niedziele. Poza niedzielą może wypaść 6 z nich: 1 stycznia, 6 stycznia, Boże Ciało, 15 sierpnia, 1 listopada oraz 25 grudnia.

Czym są święta nakazane?

Święto nakazane to dzień, w którym wierni mają obowiązek uczestniczyć we Mszy świętej oraz powstrzymać się od prac i zajęć utrudniających oddawanie czci Bogu, przeżywanie świątecznego charakteru dnia i odpoczynek. Zasady te wynikają z Kodeksu Prawa Kanonicznego, w szczególności z kan. 1246–1247, oraz z przepisów obowiązujących w Polsce.

Do dziewięciu świąt nakazanych zalicza się sześć uroczystości mogących przypadać w dni powszednie oraz trzy święta ruchome obchodzone zawsze w niedzielę: Wielkanoc, Wniebowstąpienie Pańskie i Zesłanie Ducha Świętego. Dlatego te trzy uroczystości nie tworzą dodatkowego obowiązku poza niedzielnym.

Lista świąt nakazanych przypadających poza niedzielą wygląda następująco:

  • Uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi
  • Uroczystość Objawienia Pańskiego
  • Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa, czyli Boże Ciało
  • Uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
  • Uroczystość Wszystkich Świętych
  • Uroczystość Narodzenia Pańskiego

Stałe święta nakazane w Polsce

Nazwa uroczystości Data lub zasada Uwagi
Świętej Bożej Rodzicielki Maryi 1 stycznia Stała data, niezależnie od dnia tygodnia.
Objawienie Pańskie 6 stycznia Tradycyjnie nazywane świętem Trzech Króli.
Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa Czwartek po uroczystości Trójcy Przenajświętszej Święto ruchome, ale obchodzone w czwartek, a nie w niedzielę.
Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny 15 sierpnia Stała data.
Wszystkich Świętych 1 listopada Stała data.
Narodzenie Pańskie 25 grudnia Stała data, pierwszy dzień Bożego Narodzenia.

Jeżeli któreś z tych świąt wypada w dzień powszedni, uczestnictwo we Mszy świętej jest obowiązkowe. Gdy przypada w niedzielę, obowiązek wynika z niedzielnego charakteru dnia, a nie powstaje drugi, odrębny obowiązek.

Dni często mylone ze świętami nakazanymi

Nie każda ważna uroczystość kościelna jest świętem nakazanym. W Polsce niektóre dni mają silne znaczenie religijne, tradycyjne albo państwowe, lecz sam udział we Mszy świętej nie jest wówczas obowiązkowy:

  • 3 maja, czyli uroczystość Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski oraz Święto Konstytucji 3 maja.
  • Poniedziałek Wielkanocny, nazywany drugim dniem Wielkanocy.
  • Środa Popielcowa, rozpoczynająca Wielki Post.
  • Uroczystość świętego Józefa, obchodzona 19 marca.
  • Uroczystość świętych Apostołów Piotra i Pawła, obchodzona 29 czerwca.
  • Uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, obchodzona 8 grudnia.

Biskupi zachęcają do udziału w liturgii także w tych dniach, jednak zachęta nie jest równoznaczna z obowiązkiem wynikającym ze święta nakazanego. Jeżeli 3 maja albo inny dzień z tej grupy wypada w niedzielę, udział we Mszy jest oczywiście obowiązkowy ze względu na niedzielę.

Kan. 1248 Kodeksu Prawa Kanonicznego pozwala wypełnić obowiązek uczestnictwa we Mszy także wieczorem dnia poprzedzającego święto. Oznacza to, że przed świętem nakazanym można uczestniczyć w wieczornej Mszy wigilijnej, w dowolnym obrządku katolickim. Nie trzeba więc koniecznie brać udziału w Eucharystii w ciągu samego dnia świątecznego.

Najprostsza zasada jest następująca: w każdą niedzielę oraz w sześć wymienionych uroczystości przypadających poza niedzielą należy uczestniczyć we Mszy świętej i powstrzymać się od prac niekoniecznych.

Czytaj dalej w tym dziale